Қазақстанда үлестік құрылыс бойынша кепілдікті қамтамасыз ету аясында құрылысшыларды бағалау рейтингі жаңартылды

Қазақстанда 2026 жылғы 10 қазанда Тұрғын үй құрылысын іске асыру жобалары бойынша құжаттарды қарау ережелеріне өзгерістер күшіне енді. Бұл өзгерістер құрылысшылар мен құрылыс жобаларын бағалау рейтингісін жаңартуға қатысты, олар 2026 жылғы 25 қыркүйектегі Қазақстан Республикасының Индустрия және құрылыс министрі міндетін атқарушының № 478 бұйрығымен мақұлданған.

"Қазақстандық Тұрғын үй Компаниясы" АҚ, бірыңғай тұрғын үй құрылысын жүзеге асыру операторы ретінде, келешекте үлестік құрылыстағы кепілдіктің берілуі бойынша өтінімдерді қарау кезінде жаңартылған рейтинг моделін қолданады.

Жаңартылған модель құрылыс жобаларын бағалаудың ашықтығы, объективтілігі және тәуекелге бағытталғандығын арттыруға, сондай-ақ шешім қабылдау кезінде біріңғай тәсілдерді қамтамасыз етуге бағытталған.

Модель негізінде көпфакторлы бағалау жатыр, ол мына көрсеткіштерді қамтиды:

• құрылысшының қаржылық жағдайы;
• тұрғын үй жобаларын іске асыру тәжірибесі;
• жеке қатысу деңгейі;
• төлем тәртібі;
• коммерциялық тартымдылық;
• жобаның қаржылық тұрақтылығы.

Бағалау екі негізгі топтағы көрсеткіштер бойынша жүзеге асырылады:

• Қаржылық көрсеткіштер — қызметтің және меншікті капиталдың табыстылығы, ағымдағы өтімділік және құрылыстың қаржылық тәуелсіздігі.
• Сапалық және жобалық көрсеткіштер — құрылыс жұмыстарын аяқтау тәжірибесі, бұрынғы берілген кепілдіктерді орындау тарихы, қаржыландыруға жеке қатысу, төлем тәртібі, құрылыс құнының негізділігі, баға саясаты және жобаның ықтимал қымбаттауына тұрақтылығы.

Бағалау нәтижесінде құрылысшының және мәлімделген жобаның жиынтық тәуекел деңгейін көрсететін түпкілікті рейтинг балы қалыптасады. Кепілдік жарна мөлшерлемесін қолдану үшін құрылысшыға 50 баллдан кем болмауы қажет.

Жаңартылған модельдің маңызды ерекшелігі құрылысшылардың рейтингтің жекелеген көрсеткіштеріне әсер ету мүмкіндігі болып табылады. Атап айтқанда, бағалауды жақсартуға ықпал ететіндер:

• жобаға өз қатысуын арттыру;
• қаржылық тұрақтылықты нығайту;
• аяқталған жобалардың тәжірибесін растау;
• жоба-сметалық құжаттаманы жаңарту;
• қосымша растаушы құжаттарды ұсыну.

Бұл жаңа тәсіл құрылысшыларға бағалау критерийлерін жақсы түсінуге, әлеуетті тәуекелдерді алдын ала анықтауға және өз жобаларының тұрақтылығын арттыру шараларын қабылдауға мүмкіндік береді.

Сондықтан жекелеген тәуекел факторларының болуы барлық жағдайларда кепілдіктің берілу мүмкіндігін алып тастамайды. Шешім жобаға кешенді талдау жүргізу, заңнамалық талаптар және бағалау процедуралары негізінде қабылданады.

Жаңартылған рейтинг моделін қолдану құрылыс жобаларын бағалау сапасын арттыруға, қабылданатын шешімдердің біркелкілігі мен болжамдылығын қамтамасыз етуге, сондай-ақ құрылысшылардың қаржылық тұрақтылығын арттыруға қосымша ынталандырулар жасауға мүмкіндік береді.

Тәуекелдерді бағалауға арналған тәсілдерді жетілдіру құрылысшылардың аяқталмаған құрылыстардан туындайтын тәуекелдерді азайтуға және үлестік құрылыс қатысушыларының құқықтарын қорғауға бағытталған үлестік тұрғын үй құрылысының кепілдік беру жүйесін дамытудағы маңызды қадам болып табылады.

хабарлайды ТКШ24 Комитеттің құрылысы және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері сайтынан.

Фото: gov.kz