Алматыда төмен деңгейдегі шығарындылар аймағын дамытуда София тәжірибесі ескеріледі

Алматының атмосфералық ауаны қорғау ережелерін енгізу жөніндегі жұмыс делегациясы Шығыс Еуропаның алғашқы төмен деңгейдегі шығарындылар аймағы (LEZ) әрекет ететін қала - Софияның тәжірибесін зерттеді.

Делегация құрамына Almaty Air Initiative өкілдері, "Eco Almaty" ЖШС, LEZ операторы "Алматы Паркинг" МКҚК және Алматының атмосфералық ауаны қорғау ережелерін әзірлеу және енгізу жөніндегі жұмыс тобының мүшелері кірді. Софияда олар муниципалитет өкілдерімен, сарапшылармен, қалалық кеңес депутаты және дәрігерлер қауымдастығының өкілімен кездесті.

Almaty Air Initiative мәліметтеріне сәйкес, LEZ іске қосылуынан кейін Софиядағы бұзушылықтар саны шамамен 93%-ға кеміді - тәулігіне шамамен 20 мың төмен экологиялық сыныптағы көліктердің саны 2026 жылдың ақпанына қарай 1,3–1,4 мыңға дейін азайды. Бұл толық айыппұл салу әлі енгізілмесе де, автоматты тіркеу, ақпарат беру және жүргізушілерге хабардар ету арқылы қол жеткізілді.

Сапар барысында Софияның шектеулерді кезең-кезеңімен енгізу, айналма жолдарды ұйымдастыру, тұрғындарды әлеуметтік қолдау, сандық әкімшілік ету және ауа сапасын мониторингілеу тәсілдері зерттелді.

Тұрғындардың қолдау шараларына ерекше назар аударылды. Софияда көмір және отын қолдануға шектеу қою тегін жылыту жабдықтарын ауыстырумен қатар жүрді. 2026 жылдың басына қарай шамамен 11 мың үйде 20 мыңға жуық құрылғы алмастырылды.

Almaty Air Initiative атқарушы директоры Жұлдыз Саулебекова делегация үшін бұл жолды жақында өткен қаланың тәжірибесін зерттеу маңызды болғандығын және үдерістің қатысушыларымен тікелей талқылау арқылы не сәтті болғанын, қандай қиындықтарға ұшырасқанын және бүгін не істеу керегін түсінудің аса маңызды екенін атап өтті.

"Eco Almaty" ЖШС бас директорының орынбасары Айдана Қасеннің айтуынша, Софияның тәжірибесі экологиялық шектеулердің кезең-кезеңмен енгізу және тұрғындарды бір уақытта қолдау арқылы ең тиімді екенін көрсетті.

Бүгінгі таңда Алматыда LEZ техникалық сынақтары Бөгенбай батыр – Абай – Желтоқсан – Достық көшелерінің квадратында жүзеге асырылуда. 2026 жылдың 31 желтоқсанына дейін шектеулер, айыппұлдар және кіру төлемдері қарастырылмаған.

Қазіргі кезеңде қала камераларды, радарлық сенсорларды және көлікті тану жүйелерін сынап, көлік қозғалысы туралы мәліметтерді ауа сапасының көрсеткіштерімен үйлестіріп, тиісті қызметтердің өзара іс-қимылын қалыптастырады.

Сапар нәтижелері бойынша Almaty Air Initiative Алматы үшін ұсыныстармен аналитикалық есеп дайындады. Олардың арасында - ластану көздерінің алдын ала диагностикасы, әртүрлі ведомстволардың деректерін біріктіру, қоғамдық көлікті дамыту, тұрғындарға нысаналы қолдау көрсету және шектеулер енгізу алдында сандық әкімшілік жүйесін ретке келтіру.

деп хабарлайды Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық 24 Алматы қаласы әкімдігінің сайтына сілтеме жасап.

Фото: gov.kz