Сіз шынымен өз ісіңіздің шебері сіз бе? Басқарудың көрінбейтін бөлігі

Бүгін, әдеттегідей, сессияны аяқтағаннан кейін талдап отырып, өзіме бір сұрақ қойдым: егер адам шынымен шебер болса, оның неге наразы клиенттері, әлсіз процестері, бұзылған іскерлік қарым-қатынастары және өз өміріне деген үнемі қанағаттанбаушылығы болуы мүмкін?

Адамдармен, ұйымдармен және басқарушы командалармен жұмыс істеген жылдар бойы мен мынаған көз жеткіздім: кәсіби білімнің өзі адамды шебер ете қоймайды. Технологияны жақсы білуге, заңнаманы меңгеруге, дипломдар мен сертификаттарға ие болуға болады — сонымен бірге келісе алмауы, басқаларды тыңдай алмауы, процестерді құра алмауы және өз қателерін мойындай алмауы мүмкін.

Мен адамдардың мәселелерді қалай шешетінін көп бақылаймын және бір заңдылықты байқаймын: біз сыртқы жағдайлардан себеп іздегенді жақсы көреміз. Әсіресе «күштінің кінәсі әлсізде» дегендей: клиент күрделі, қызметкерлер сай емес, серіктестер сәтсіздікке ұшыратты. Ал тортқа шие ретінде — адамдар ештеңе түсінбейді. Бірақ сирек жағдайда ғана өзімізден сұраймыз: мұның бәрінде мен қандай рөл ойнадым?

Міне, осы жерде мен үшін екі қазақ сөзі — **пейіл** мен **ниет** — ерекше мән алады.

*Пейіл* — бұл адамдарға және болып жатқан оқиғаларға деген менің ішкі қатынасым.

*Ниет* — бұл іс-әрекетке кіріскен кездегі менің ниетім.

Мен көбіне-көп осыған сенемін: кейін біз «нәтиже» деп атайтын нәрсенің көбін айқындайтын — дәл пейіл. Мен кездесуге қандай қатынаспен келемін — түсінгім келе ме, әлде өз дұрыстығымды дәлелдегім келе ме? Клиент шағымданғанда, мен шынымен себебін түсінгім келе ме, әлде тек шағымды жабуға тырысамын ба? Қызметкер қателескенде, мен оған өсуге көмектескім келе ме, әлде кінәліні іздегім келе ме?

Сыртқы қарағанда әрекеттер бірдей болып көрінуі мүмкін. Бірақ адамдар айырмашылықты өте жақсы сезінеді.

Мен үшін бұл — басқарудың көрінбейтін бөлігі: лауазымдық нұсқаулықтарда, регламенттерде және сертификаттарда жоқ, бірақ процестердің сапасына, сенімге, қарым-қатынастар мен нәтижелерге күнделікті әсер ететін нәрсе.

Мен нағыз шеберде қателер, нашар пікірлер немесе қақтығыстар болмайды деп есептемеймін. Болады. Айырмашылық басқада: шебер тек өз жұмысын орындай білумен шектелмейді — ол болып жатқан оқиғаға өз әсерін көре алады және өзгерте алатын нәрсеге жауапкершілік ала алады.

Басқару жүйелерімен қаншалықты көп жұмыс істесем, соншалықты анық түсінемін: өз ойлау тәсіліңмен және адамдарға деген қатынасыңмен жұмыс істемей тұрақты процестер құру мүмкін емес.

Сондықтан «Бәрі қалай құрылған?» деген сұрақ мен үшін процестер мен ұйымдық сызбалардан емес, дәл адамнан басталады. Оның пейілінен. Оның ниетінен. Және оның күн сайын не істейтінінен.