Жаңа құрылыстан пәтерді қауіпсіз түрде қалай сатып алуға болады: азаматтар үшін жадынама

Құрылыс кезіндегі пәтер сатып алу құжаттар мен мәміле шарттарын мұқият тексеруді талап етеді. Қазақстанда көпқабатты тұрғын үйлер салу үшін азаматтардың ақшалай қаражатын тарту Қазақстан Республикасының «Тұрғын үй құрылысындағы үлестік қатысу туралы» Заңымен реттеледі. Ақша салмас бұрын, таңдалған нысанның заңды түрде жүзеге асырылатынына көз жеткізіңіз.

Қаражат тарту жолдары

Азаматтардың ақшалай қаржылары келесі негіздер болған кезде тартылуы мүмкін:

• Біртұтас оператордың кепілдігі;
• Екінші деңгейлі банктің жобаны жүзеге асыруға қатысуы;
• Үлестік қатысу қаражаттарын көпқабатты тұрғын үйдің қаңқасы көтерілгеннен кейін тарту.

Егер құрылыс салушы қаражат тарту үшін заңмен белгіленген негізге ие болмаса, құрылыс кезіндегі үйден пәтерге төлем жасамаңыз.

Сатып алу алдында тексеру керек нәрселер

Тексеріңіз:

• Құрылыс салушы мен нысанды. Компания, тұрғын үй кешені және оның құрылысына қатысты құжаттар туралы ақпаратты зерттеңіз.
• Қаражат тарту негізі. Жобаның заңмен қарастырылған механизмдерді пайдаланып жүзеге асырылатынына көз жеткізіңіз.
• Келісімшарт. Келісім шарттарына мұқият танысыңыз: пәтер бағасы, төлем тәртібі, құрылыс және тұрғын үйді тапсыру мерзімдері, сондай-ақ тараптардың құқықтары мен міндеттері.
• Келісімшартты тіркеу. Үлестік қатысу келісімшарты белгіленген тәртіпте тіркелуі тиіс.

Келісімшарт түріне назар аударыңыз

Пәтер сатып алу кезінде алдын ала келісімшарттар, брондау келісімшарттары, инвестициялық келісімдер және басқа да құжаттар ұсынылуы мүмкін. Келісімшарт атауы мәміленің заңдылығын анықтамайды. Егер құжат көпқабатты тұрғын үй құрылысына азаматтардың ақшасын тарту үшін заңмен белгіленген механизмдерден айналып өту үшін пайдаланылса, мұндай схемаға жол берілмейді.

Ақпаратты қайдан тексеруге болады?

Мәміле жасаспас бұрын тұрғын үй кешені мен құрылыс салушы туралы мәліметтерді ресми цифрлық сервистер арқылы тексеру ұсынылады. Тұрғын үй нысандары туралы ақпарат Homeportal.kz сайтында қол жетімді. Сондай-ақ мәліметтерді eGov, Halyk, Alatau, БЦК және Еуразиялық банк сияқты сәйкес мемлекеттік цифрлық сервистер арқылы тексеруге болады.

Қаражатты заңсыз тарту үшін жауапкершілік

Заң талаптарын бұзғаны үшін әкімшілік жауапкершілік қарастырылған:

• жеке тұлғалар — 200 АЕК;
• шағын кәсіпкерлік субъектілері — 500 АЕК;
• орта кәсіпкерлік субъектілері — 750 АЕК;
• ірі кәсіпкерлік субъектілері — 1 000 АЕК;
• ірі кәсіпкерлік субъектілері қайта бұзған кезде — 2 000 АЕК.

Төлем алдында — қысқа чек-лист

• Құрылыс салушы мен тұрғын үй кешені тексерілді
• Қаражат тарту үшін заңды негіз орнатылды
• Келісімшарт зерттелді
• Үлестік қатысу келісімшарты тіркелген
• Төлем тәртібі келісім шарттарына сәйкес келеді

Негізгі ереже: алдымен тексеріңіз — сосын төлеңіз. Ақпарат пен құжаттарды мәміле жасаспас бұрын тексеру құрылыс кезіндегі үйден пәтер сатып алу кезінде қауіптерді азайтуға көмектеседі.

деп хабарлайды ТКШ24 сайттағы Қазақстан Республикасы Құрылыс істері және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық комитетінің мәліметіне сілтеме жасап.

Фото: gov.kz